در ستایش زندگی

 «شنیدن با چشم» عنوان سومین نمایشگاه عکس انفرادی کوروش رنجبر است که از پانزدهم مهر ماه در گالری پویا واقع در خیابان لاکانی رشت با استقبال علاقه‌مندان به عکاسی روبه‌رو شده است.

رنجبر عکاسی خودآموخته است  که از سال 1374 به طور حرفه‌ای کار خود را شروع کرده است و از سال 76 هم عکس‌های مختلفی از وی در مطبوعات استانی و کشوری به چاپ رسیده است.

این هنرمند که به عکاسی انتزاعی و پرتره علاقه‌مند است چندی قبل اولين کتاب عکس‌‌اش با عنوان « وقتي پروست با کيارستمي چاي مي‌نوشد» را منتشر کرد در گفت‌و گو با گیلان امروز با اشاره به آغاز فعالیت‌های عکاسی‌اش در مطبوعات گفت: ابتدا در گیلان کار عکاسی را با مجله‌ی گیله‌وا آغاز کردم و از سال 80 هم عکس‌های خبری و غیره‌ی من در روزنامه گیلان امروز و تعداد دیگری از نشریات استانی و کشوری چاپ شده است.

 عکاسی از نویسندگان از مه تا کلمه

رنجبر که شروع عکاسی‌‌اش با پرتره بوده در این مورد هم توضیح داد: از «مه تا كلمه» نمونه‌هايي از داستان‌هاي كوتاه گيلان به انتخاب بهزاد موسايي بود که پرتره‌ی تعدادی از نویسندگان گیلانی متعلق به من بود.

 سومین نمایشگاه انفرادی

شاعر مجموعه‌ی شعر «مغز مادرم» که پیش از این سابقه‌ی برگزاری دو نمایشگاه گروهی و انفرادی را در کارنامه‌ی خود دارد در مورد نمایشگاه فعلی‌ یعنی «شنیدن با چشم» به ذکر این توضیحات می‌پردازد: در این نمایشگاه 40 قطعه عکس 30×40 در معرض دید علاقه‌مندان گذاشته شده است.

عکس‌های که از طبیعت الهام گرفته شده است اما نمی‌توان آن را نمایشگاه عکس طبیعت نامید.

 صدای خاص اجسام اطراف ما

این عکاس با ذکر این نکته که تلاش کرده است به سوژه‌ها نگاه عمومی و کلی نداشته باشد و به جزییات توجه کند اضافه کرد: به نظر من بسیاری از موجودات اطراف ما و حتا اجسام دارای صدای خاص خود هستند. اما عادت کرده‌ایم که به اطرافمان فقط نگاههای کلی داشته باشیم. یعنی کم پیش می‌آید که مثلاً به جزییات یک پرنده، یا بام‌ها و حتا در و پنجره‌های قدیمی و به ظاهر فرسوده توجه کنیم.

 عکاسی با احساس

رنجبر با نقل قولی از پیکاسو گفته‌های خود را اینگونه پی می‌گیرد: پیکاسو می‌گوید «من تصویر  چیزی را نمی‌کشم که هست و در واقع همه می‌بینند، چیزی را می‌کشم که احساس می‌کنم.» تلاش من هم در این عکس‌ها این بوده است که به جای کلی نگری به جزییات توجه کنم. مخصوصاً زوایایی که کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند.

 بی جغرافیایی در عکاسی

در این نمایشگاه به جز چند قطعه عکس، در تصاویر دیگر جغرافیای خاصی به ذهن نمي‌رسید. رنجبر در این ارتباط هم به گیلان امروز گفت: در یکی دو عکس ارایه شده در این نمایشگاه مانند عروسک‌های ماسوله و یا سفال‌های رشت، مشخص است که عکس‌ها متعلق به گیلان است. اما در تصاویر دیگر به خاطر تاکید بر جزییات دلیلی برای تاکید بر جغرافیای گیلان ندیده‌ام.

یعنی بیینده می‌تواند این تصاویر را به هر کجا که علاقه‌مند است و در واقع ذهنش هدایت می‌کند مرتبط کند.

این تئوری هنگام بازدید مراجعین هم صدق می‌کرد. وقتی افرادی با مخاطب قرار دادن عکاس به دنبال مفهوم مورد نظر عکاس هنگام تنظیم دوربین بر روی سوژه می‌پرسیدند که رنجبر از برداشت آنها می‌پرسید و این که هدفش نه نشان دادن چیز مشخص که ایجاد پرسش ذهنی و تعمیم آن به مناظر و اجسام اطراف در زندگی روزمره بوده است.

 عکس‌ بر روی شاسی

مولف کتاب وقتي پروست با کيارستمي چاي مي‌نوشد، شکل ارایه‌ی عکس‌ها در نمایشگاهها را هم از جمله دغدغه‌های عکسان می‌داند و می‌گوید عکاسان از بین چاپ روی پارچه، شیشه،بوم نقاشی،کاغذ عکس یا پرینت و یا چاپ بر روی تخته شاسی یکی را انتخاب می‌کنند که من این آخری را انتخاب کردم و عکس‌هایم را به صورت کلاسیک ارایه نکردم.

 استقبال از نمایشگاه و چند نکته

این عکاس با ابراز رضایت از استقبال بازدیدکنندگان اظهار داشت: طبق اظهار لطف بازدید کنندگان و یادداشت‌هایی که در دفتر نمایشگاه بر جای گذاشته‌اند می‌توانم بگویم که حدود 90 درصد عزیزان از حضور در این نمایشگاه ابراز رضایت کرده‌اند.

اما مساله‌ای که همواره یکی از دغدغه‌های عکاسان است نهادینه نبودن «فرهنگ دیوار» بین مردم است. یعنی هنوز بسیاری از شهروندان نمی‌دانند که می‌توان از نمایشگاه عکس و نقاشی خرید کرد. عده‌ای هم ترجیح می‌دهند همچنان کارهای اصطلاحا بازاری را بر دیوار منازل خود بیاویزند تا کارهای هنری هنرمندان. در حالی که به جز حضور افراد در نمایشگاه و تشویق هنرمندان باید کم کم خرید آثار هم در برنامه‌های مردم فرهنگ دوست ما قرار بگیرد.

چون در واقع نقاش نقاشی می‌کشد برای آنکه مردم ببینند. عکاس عکس می‌گیرد تا دیگران مشاهده کنند و لذت ببرند و همینطور باقی هنرمندان.

یعنی وقتی در این وانفسای مشکلات مالی هنرمندان با تقبل هزینه‌های مالی فراوان مبادرت به برگزاری نمایشگاه عکس می‌کنند انتظار دارند که به جز تشویق و تقدیر از کارهای صورت گرفته مورد حمایت قرار بگیرند.

 اسپانسر و عکاسی

این عکاس همچنین با دعوت از صاحبان صنعت و خدمات برای مشارکت در برگزاری چنین نمایشگاههایی یادآور مي‌شود که در سایه‌ی چنین همیاری و مشارکت‌هایی می‌توان تا حدودی مطمئن بود هنرمندانی که مبادرت به برگزاری نمایشگاه می‌کنند با اتمام زمان نمایشگاه کارهای قاب شده‌شان را به منزل برنگردانند و زیان مالی زیادی هم متوجه‌شان نشود.

 رسیدن به معنا از راه شکل

سیاوش یحیی‌زاده، مدیر گالری پویا هم در گفت‌و گویی با گیلان امروز ضمن بیان این مطلب که گالری تحت مدیریت وی برای برگزاری نمایشگاه از هنرمندان وجهی دریافت نمی‌کند به تشریح انتخاب عکس‌های کوروش رنجبر برای نمایشگاه پاییزی گالری پرداخت.

وی با ذکر این نکته که رنجبر در زمره‌ی عکاسانی قرار دارد که مبانی و گرامر هنرهای تجسمی را می‌شناسد و در حد ایجاز خوب شاتر می‌زند افزود: کشف مناسب زیبایی‌های طبیعت شناخت عناصر تجسمی (رنگ و بافت) قطع و سطح و فرم و شکل از جمله ویژه‌گی‌های کارهای رنجبر است.

مدیر گالری پویا در ادامه افزود: هر چند که تعدادی از کارهای این عکاس مفهومی است و به گرافیک گرایش دارد مثل مفهوم مرگ و زندگی در رابطه با گیاه سبز و گیاه پلاسیده و حلب‌های زنگار بسته و دیوار شکسته و رویش گیاه در آن، اما در بیشتر آثارش از راه شکل به معنا می‌رسد. و در مجموع اطلاع از زبان تجسمی باعث شده است که عکس‌های موفقی را در این نمایشگاه مشاهده کنیم.

 یحیی زاده با ذکر این مطلب که خوشبختانه این نمایشگاه در روز  افتتاحیه مخاطبان زیادی را جذب کرد افزود:حضور عکاسان حرفه‌ای، شاعران، روشنفکران، نویسندگان و افراد علاقه‌مند به عکاسی مبین این نکته بود. چون شهروندان این دوران به نوعی رسانه زده‌اند و بیشتر ارتباطشان با تلویزیون ماهواره و اینترنت است.یعنی نمایشگاه‌های عکاسی مخاطبان خاص خود را دارد که خوشبختانه نمایشگاه عکس کوروش رنجبر توانسته است به جذب این مخاطبان بپردازد.